Юрый Андруховіч

Пераклад Андрэя Хадановіча з часопіса “Дзеяслоў”

Балада вяртанЬня

Як толькі вандроўнік вярнуўся дадому,
за весьніцы крочыў, ступіў на парог,
узьняўшы на плечы дарогу і стому, –
ўсе радасьці сьвету ўлягліся да ног.

Яго не забылі, яго прывячалі,
было за вячэраю ўдосталь віна;
а ён не казаў аб далёкім прычале
і скаргі на вуснах хаваў да відна.
І ўсім было дзіўна, і жонка да ранку
дарэмна ўздыхала ў пагоні за сном.
А ён углядаўся туды, за фіранку,
дзе белая зорка плыла над акном.

Пастух Пустай, паэт, баронскі сын

Міхайла Пустай – апавядальнік і казачнік, лэмка з Усходне-Славацкага краю.
Быў пастухом грамадскіх козаў.
З яго вуснаў запісана шмат казак, сярод іх
і “Баронскі сын у Мерыцы”, што вельмі перагукваецца з “Падарожжамі Сіндбада”.

а за першым морам мерыка з плюшам
а за іншым морам мерыка з цёрнам
каб душы ня драпаць як з дому рушым
у жалезны панцыр яе загорнем

ў мерыканскіх нетрах скарбаў цудоўных
ну а ты і ў сьвяты ў старым куртатым
лахманы табе залатаў дзядоўнік
а ты зноў на слуп на пацеху катам

паўміралі козы пайшлі мо ў вырай
дзе быў статак пустка ой кепска будзе
дыямантык добры ў нябёсах вырый
каб ня так сувора судзілі людзі

бо за першым морам мерыка з мёду
а за іншым морам мерыка з воску
вунь камета ў небе шукае броду
і баліць сьвятло ў сутарэньнях мозгу

бо яму так цесна між гэтых мерык
хоць каменны бераг але ж ён твой бераг
і расьце з яго хваравітай чарэшняй
водгук раны заўтрашняй

боль недарэчны
вязка мне казка
даўка мне траўка
едка мне кветка

мелка мне елка
горка мне зорка
цяжка мне пташка
ліпка мне рыбка
суха мне сука

Яхідна

Мы вяртаемся, выдмы засеяўшы сьмерцю:
сонцу падлу паліць агідна.
Ды зачынены горад, праказы ня сьцерці,
быццам зубы шчэрыць яхідна.

Покуль нас не было й кроў лілася ў пустыні,
не было відно той ракі дна, –
на слупах і крыніцах, як соль на хусьціне,
праступіла таўро: яхідна.

Мы згубілі сябе ў агаранскім паходзе.
Годзе ворагаў біць наўскід нам.
Дый у родныя дзьверы нам стукацца годзе,
бо айчына – сястра яхіднам.

Ясны панны завянуць у вежах каменных,
перастаркі любяць фрыгідна,
памірае юнацтва ў зьнякроўленых венах,
ажывае ў вачах яхідна.

Вунь яна, што адкладвае яйкі-стагоддзі,
дзе гандляр крычыць ненавідна,
дзе ахвяры і каты жывуць у лагодзе,
дзе натоўп сычыць, як яхідна.

Што магу я? Хрыпае сурма нада мною.
Я паўсьвету прайшоў, магчыма.
Магу босы ісьці за тваёю труною,
ясна панна, старая айчына.

З нізкі “Крымінальныя санеты”Жарсьць

Спачатку была жарсьць,
нож быў пазьней…
Старызьнік Міся а чацьвёртай ранку
зарэзаў панну Касю, лесьбіянку
(як сам ён думаў – што ж, яму відней).

Ён папісаў ёй чэрава й гарлянку,
аж ашалеў, разьюшаны сугней.
Яна ж яму: “Хоць рэж, хоць лагадней,
тваёй ня буду – прысягала Янку”.

(Той акурат сядзеў за згвалтаваньне.)
І вось, яго апошняе каханьне
сустрэла нож, схаваны пад крысом.

Мілосьць – напраўду цуд, мяркуйце самі:
што пачалося літасьцю й сьлязамі,
за хвілю стане лютасьцю з лязом.

Стрэл

Ты прапаўзеш нячутна, нібы вуж,
між залатымі люстрамі ўстановы.
Папраў букет і ўсьмешку Казановы
і сам сабе скамандуй: крокам руш

у кабінет, дзе – мэта вашай змовы.
Цябе чакае падла – воч ня мруж,
а, рэвальвер свой выхапіўшы з руж,
адваж дарунак дзевяціграмовы.

Ты станеш шасьцікрылым серафімам,
а ён пачне хіліцца над кілімам,
паваліць кандэлябр… Спаўненьне мар.

Ты скінеш элегантныя пальчаткі:
спрыяньне зор, удзячныя нашчадкі…
і ціхенька пазумквае камар.

З нізкі “Ліпеньскія нататкі падарожніка”(Рэчка)

Да рэчкі сыйшоўшы,
ваду мы кранулі рукамі.

Так любім у ліпені цела вады,
што ўцякае між пальцаў.
Было сто млыноў там, сто колаў
было млынавых і зялёныя ціхія плёсы,
дзе рыба лавілася ў рукі.
Чарот, нібы царства, дзяржавы лілеяў –
усё было рэчкаю.

Цёплыя сховы ў пяску,
нібы нашыя й нібы ня нашыя,
стылі да ранку.

Колькі нас не збылося,
пераходзячы мост па-над Полтваю,
колькі,
перайшоўшы праз мост, назаўсёды
прапала ў гушчарніку правага берага?..

(Дух)Дазволь мне кружыць над табою.

Я ведаў Ёсіфу Кун,
я ведаў шчэ колькі жанчын.
Сабачы Рынак вітаў мяне брэхам сабачым,
а мнішкі з вуліцы Сакраментак
хаваліся ў нішах.

Ніводнага разу ня выгнаў мяне Макалёндра,
бо меў я заўсёды і грошы, і розум.

Пакажы мне свой горад. Я прагну
ісьці вунь за тымі дзяўчатамі
ў сукнях чырвоных.

Я прагну званіць
вунь з тых тэлефонных кабінаў.
Я прагну набраць нумар Ёсіфы Кун
і пачуць,
як яна прамаўляе:
“Дазволь мне кружыць над табою”.

(Забыцьцё)

Так, нібы брама – ўваход.

Ёсьць гарады, у якія ня можна
ўвайсьці цераз браму.
Ёсьць гарады, у якія ня можна
ўвайсьці.

Ключ вялікі прыносяць, шукаюць,
куды яго ўставіць, ды брамаў
няма, рассыпаецца варта
ушчэнт. Сем вятроў раскашуюцца
ў залях, на плошчах.

Прымесьці адкрытыя на ўсе чатыры бакі,
вырастае зялёная й пругкая варта.

“Замарстынаў, Кульпаркаў, Клепараў”, –
пералічваеш ты ледзь ня ўголас,
ды ніяк не згадаеш, як звалася
дрэва,
да якога яна ўжо ня ходзіць…

Leave a Reply